Tarım ve Orman Bakanlığımız tarafından, yaklaşan Kurban Bayramı vesilesiyle; kurbanlık hayvanların seçimi, nakliyesi, kesimi ve etlerin muhafazası süreçlerinde vatandaşlarımızın ve üreticilerimizin dikkat etmesi gereken yasal ve sağlık esaslarını içeren “Kurban Rehberi" yayımlanmıştır.
1. Kurbanlık Hayvan Seçimi ve Yaş Tayini
- Yasal Kayıt Kontrolü: Kurbanlık seçerken sığır, manda, koyun ve keçilerin küpeli ve kayıtlı olmasına dikkat edilmelidir. Hayvanların tür, ırk, cinsiyet ve yaş bilgileri Bakanlığımızın "TÜRKVET" veya "TARIMCEBİMDE" mobil uygulamalarından küpe numarası ile sorgulanabilmektedir.
- Yaş Sınırları: Kurbanlık olabilmesi için koyun ve keçinin 1; sığır ve mandanın 2; devenin ise 5 yaşını doldurmuş olması şarttır. Ancak 6 ayını tamamlayan koyun, erişkin bir koyun kadar gösterişli ise kurban edilebilir. Sığırlarda alt çenedeki iki kalıcı kesici dişin gelişmesi 2 yaşın dolduğunu gösterir.
- Sağlık Kriterleri: Çok zayıf, gebe veya yeni doğum yapmış hayvanlar kurban edilmemelidir. Hayvanın kılları parlak, bakışları canlı olmalı; yüksek ateş, öksürük, nefes darlığı, pis kokulu ishal, burun/göz/cinsiyet organı akıntısı ile yara ve şişlik bulunmamalıdır. Hayvan varlığının devamı için öncelikle erkek hayvanlar tercih edilmelidir.
2. Kurbanlık Hayvan Sevkleri ve Trakya Kuralları
- Belge Zorunluluğu: Büyükbaş il içi sevklerinde kulak küpesi ve pasaport; küçükbaşta ise küpe ve nakil belgesi zorunludur. İller arası sevklerde bu belgelere ek olarak veteriner sağlık raporu bulundurulmalıdır. Nakil araçları dezenfekte edilmiş, üstü kapalı ve zeminine yeterli altlık serilmiş olmalıdır.
- Anadolu'dan Trakya'ya Sevk Şartları: Hayvanlarda sevk günü şap belirtisi olmamalı, en az 3 aydır aynı işletmede bulunmalı ve işletmenin 10 km çevresinde 3 aydır şap görülmemiş olmalıdır. Ayrıca sevk öncesi 30 gün izole edilen hayvanların şap virüs testleri negatif çıkmalıdır.
3. Kesim ve Çevre Temizliği
- Kesim Yerleri: Kurban kesimleri yalnızca Bakanlıktan Şartlı Onay/Onay Belgesi almış kesimhanelerde veya Kurban Hizmetleri Komisyonunun belirlediği alanlarda yapılmalıdır. Cadde, sokak, park, bahçe ve akarsu kenarlarında kesim yapılması kesinlikle yasaktır.
- Atıkların Bertarafı (Zoonoz Riski): Kesim atıkları, kan ve dışkı ortalıkta bırakılmamalı, kanalizasyona veya akarsulara karıştırılmamalıdır. Hastalıklı organlar ve kist hidatik riski taşıyan karaciğer/akciğerler kesinlikle evcil veya yabani hayvanlara verilmemeli, hayvanların çıkaramayacağı derinlikteki çukurlara gömülmelidir. Bu atıkların kist ve zoonoz (hayvandan insana geçen) hastalıkların yayılmasında doğrudan rol oynadığı unutulmamalıdır.
- Kulak Küpelerinin Teslimi: Kesilen hayvanların kayıtlardan düşülmesi için kulak küpeleri ve hayvan pasaportları en yakın İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne teslim edilmelidir.
4. Etlerin İşlenmesi, Soğutulması ve Saklanması
- Kesim Hijyeni: Deri yüzülürken dış kısmın etle teması önlenmeli; işkembe ve bağırsaklar et kalitesini korumak ve mikropları önlemek adına geciktirilmeden çıkarılmalıdır. Sakatat temizliğinde sağlığa zararlı kimyasal kullanılmamalıdır.
- Soğutma ve Muhafaza: Kesim sonrası etler vakit kaybetmeden soğutulmalıdır. Sakatatlar 3 °C, diğer etler ise 7 °C ve altındaki sıcaklıklarda muhafaza edilmelidir.
- Depolama Süreleri: Taze et buzdolabında 1 hafta, buzlukta 1 ay, -18 °C şoklanarak 6 ay, kavurma yapılarak ise uygun şartlarda 1 yıl saklanabilir. Sakatat çok çabuk bozulduğu için kısa sürede tüketilmelidir. Etlerin daha uzun süre saklanması lezzet, aroma ve besin değeri kaybına yol açar.
Vatandaşlarımızın huzurlu, sağlıklı ve hijyenik bir bayram geçirmesi adına tüm tedbirler alınmış olup kurallara hassasiyetle uyulması önemle rica olunur.
2026 Yılı Kurban Hizmetlerinin uygulanmasına dair tebliğe ulaşmak için tıklayınız.
Kurban Rehberine ulaşmak için tıklayınız.